در جنگ كشته بود عازم نبرد شد . چون نزديك رسيد نزد سلطان مسعود رسول فرستاد و از او خواست كه وزيرش كمال الدين ابو البركات را بكشد . او نيز چنان كرد . قراسنقر راه خود را به بلاد فارس كج كرد . بوزابه به قلعهء بيضا پناه برد . قراسنقر همهء آن بلاد را زير پى سپرد و به تصرف درآورد ولى ماندن در آن بلاد را نمىتوانست . قراسنقر بلاد فارس را به سلجوق شاه پسر سلطان محمد بن ملكشاه تسليم كرد و خود به آذربايجان باز گرديد . بوزابه در سال 534 از قلعه به زير آمد و سلجوق شاه را منهزم نمود . سپس او را بگرفت و در يكى از قلاع خود حبس كرد و بار ديگر بر همهء آن بلاد مستولى گرديد . پس از چندى قراسنقر فرمانرواى آذربايجان و اران در اردبيل هلاك شد . او از مماليك ملك طغرل بن محمد بن ملكشاه بود . پس از او آذربايجان و اران را به چاولى طغرلى سپردند . و اللّه سبحانه ولى التوفيق . حركت چهار دانگى [ ( 1 ) ] به عراق در سال 535 امير اسماعيل معروف به چهار دانگى به فرمان سلطان مسعود به بغداد روان گرديد . مجاهد الدين بهروز او را از موصل به بغداد منع كرد و گذرگاههاى دجله را از ميان برداشت . از اين رو چهار دانگى آهنگ واسط نمود . امير طرنطاى راه بر او بگرفت ولى از او شكست خورد و چهار دانگى به واسط وارد شد و آنجا را تاراج كرد . سپس نعمانيه و حوالى آن را نيز غارت نمود . طرنطاى تا بطيحه از پى ايشان رفت . ياران چهار دانگى از او جدا شده به طرنطاى پيوستند . طرنطاى خود به تستر رفت و به سلطان مسعود نامه نوشت و از او عفو خواست . سلطان نيز او را عفو كرد . هزيمت سلطان سنجر در برابر ختا و غلبهء ايشان بر ما وراء النهر اخبار اين واقعه را از كتاب ابن اثير خلاصه مىكنم : اتسز پسر محمد ، خوارزم را تصرف كرد و در آن استقرار يافت . آنگاه نزد تركان ختا كه در ما وراء النهر بودند پيام فرستاد و آنان را به تصرف كشور سنجر تحريض نمود . تركان با سيصد هزار سپاهى بيامدند . سلطان نيز با تمام سپاهيان خود در حركت آمد و از جيحون بگذشت . در سال 536 ميان گروه نبردى سخت در گرفت . در اين نبرد سنجر شكست خورد و از سپاهيان او صد هزار نفر كشته شد كه در آن ميان چهار هزار زن بود . زوجهء سلطان سنجر نيز به اسارت افتاد . سنجر به ترمذ رفت و از آنجا به بلخ . اتسز به مرو آمد و به قهر شهر را بگرفت و كشتار بسيار كرد و جماعتى از فقها و اعيان را در بند كرد . چون سلطان سنجر شكست خورد نزد سلطان مسعود بن محمد بن ملكشاه پيام فرستاد

--> [ ( 1 ) ] متن : جهان وانكى .